Share of voice in AI-zoeken: zo meet je merkvermeldingen in AI-antwoorden
Een meetplan voor share of voice in ChatGPT, Gemini en Perplexity: promptsteekproef, vermelding versus citatie, positie, sentiment en meetritme.
Share of voice is het getal dat in elke presentatie over AI-zichtbaarheid opduikt. "We hebben 18% in ChatGPT, de concurrent 31%." Wat zelden op die slide staat, is hoe dat getal tot stand kwam. Welke vragen werden gesteld, hoe vaak, aan welk model, en wat telde als vermelding? Twee teams die hetzelfde merk meten met een andere opzet, komen op twee verschillende percentages uit. Allebei kloppen ze.
De basisformule (jouw vermeldingen gedeeld door alle vermeldingen in je concurrentieset) hebben we eerder uitgewerkt in share of voice in AI-antwoorden meten. Dit stuk gaat over de opzet eromheen: een meetplan dat je kunt herhalen, zodat het getal van volgende maand iets zegt over het getal van deze maand.
Begin bij de beslissing, niet bij de tool
Vraag eerst waarvoor het cijfer gebruikt wordt. Een marketingdirecteur die budget wil verdelen over productlijnen heeft een andere promptset nodig dan een contentteam dat wil weten welke pagina eerst herschreven moet worden. Wie wil weten of een nieuwe concurrent terrein wint, kijkt weer naar andere vragen.
Schrijf die beslissing op, in één zin, bovenaan je meetplan. Elke keer dat iemand prompts wil toevoegen, toets je het voorstel aan die zin. Zo voorkom je dat een meting langzaam uitgroeit tot een verzameling losse vragen die niemand meer kan verklaren.
De promptsteekproef
Je meet nooit "de markt". Je meet een steekproef van vragen. De kwaliteit van je share of voice hangt dus vooral af van die steekproef.
Haal prompts uit plekken waar klanten zelf formuleren: verkoopgesprekken, supporttickets, de interne zoekfunctie van je site, reviews. Groepeer ze naar intentie. Een vergelijkingsvraag ("X of Y voor een klein team") gedraagt zich anders dan een probleemvraag ("waarom loopt mijn boekhouding niet gelijk met de bank"). Als je die groepen door elkaar telt, verbergt het totaal waar je wint en waar je verliest.
Houd Nederlandse en Engelse prompts gescheiden. Een model noemt bij een Nederlandse vraag vaak andere merken en andere bronnen. Hetzelfde geldt voor landen en regio's: een installatiebedrijf in Utrecht heeft weinig aan een landelijk gemiddelde.
Hoeveel prompts je nodig hebt, hangt af van het aantal groepen dat je wilt kunnen vergelijken. Liever vijftien goed gekozen prompts in een groep die je echt wilt winnen dan tweehonderd losse vragen zonder structuur. Geef de set een versienummer. Verander je iets, dan noteer je het met datum, zodat je later weet waarom een lijn ineens een knik maakt.
Wat je per antwoord vastlegt
Een share of voice is een samenvatting. Daaronder zit een logboek, en dat logboek moet meer bevatten dan "genoemd ja of nee". Per antwoord wil je minimaal dit weten:
| Veld | Waarom |
|---|---|
| Engine en datum | Modellen verschillen, en antwoorden veranderen |
| Prompt en promptgroep | Om per intentie te kunnen rekenen |
| Genoemd ja of nee | De basis van share of voice |
| Positie in het antwoord | Eerste aanbeveling of vermelding in een bijzin |
| Geciteerde URL's | Welke bron het model gebruikte, van jou of van een ander |
| Toon | Positief, neutraal of negatief over jouw merk |
| Genoemde concurrenten | Om de noemer te kunnen opbouwen |
Het verschil tussen vermelding en citatie verdient aandacht. Een vermelding is je merknaam in de tekst. Een citatie is een bron-URL onder of in het antwoord. Je kunt genoemd worden terwijl een vergelijkingssite de citatie krijgt. Andersom kan je kennisbankartikel geciteerd worden zonder dat je merk in het antwoord staat. Tel die twee niet bij elkaar op. Rapporteer ze als twee kolommen.
Positie en toon horen er ook bij, omdat share of voice ze negeert. Een vermelding als vijfde optie met de opmerking "duurder dan de rest" telt even zwaar als een eerste aanbeveling. Dat is precies waarom je ze apart vastlegt.
Meetritme en ruis
AI-antwoorden zijn niet stabiel. Stel dezelfde vraag twee keer en je krijgt soms een ander lijstje. Eén meting is dus een momentopname met ruis. Herhaal je metingen op een vast ritme en kijk naar de lijn, niet naar één punt.
Reageer niet op een daling van één dag. Kijk of die zich in de volgende metingen doorzet en of hij in meerdere prompts binnen dezelfde groep terugkomt. Zakt alleen één prompt in, dan is dat vaker een veranderde bron dan een veranderde positie van je merk.
Rekenen zonder te middelen
Bereken share of voice eerst per engine en per promptgroep. Pas daarna maak je een totaal, en dan met een uitgelegde weging. Wees voorzichtig met wegen naar gebruikersaantallen. ChatGPT publiceert 820 mln+ wekelijks actieve gebruikers, Gemini 650 mln+ per maand en Perplexity 22 mln+ per maand. Week en maand zijn verschillende eenheden, en geen van die cijfers zegt hoeveel van jouw kopers welk model gebruiken. Een gelijk gewogen totaal met een uitsplitsing per engine ernaast is eerlijker dan een gewogen gemiddelde dat op aannames rust.
Zet altijd het absolute aantal vermeldingen naast het percentage. Je aandeel kan dalen terwijl je vaker genoemd wordt, omdat een concurrent nog harder groeit. Zonder het aantal mis je dat.
Van getal naar oorzaak
Een share-of-voicegrafiek vertelt dat er iets verschuift. Waarom het verschuift, staat in de antwoorden en de bronnen erachter. Als je aandeel in een promptgroep zakt, open je die antwoorden en kijk je welke URL's het model citeerde. Vaak blijkt een nieuwe vergelijkingspagina, een Reddit-draad of een YouTube-video de bron te zijn waar de concurrent in staat en jij niet. Dan weet je ook wat het werk is: die bron benaderen, een eigen pagina maken die dezelfde vraag beter beantwoordt, of een technisch probleem oplossen waardoor je pagina niet gelezen wordt.
Hoe je dit in de praktijk draait
Je kunt het bovenstaande in een spreadsheet bijhouden, en voor een eerste verkenning is dat prima. Bij een paar engines en een paar honderd antwoorden per week loopt dat vast. In Promptwatch zitten de onderdelen van dit meetplan als functies in één project. Share of voice en benchmarking tegen concurrenten rekenen het aandeel uit. Prompt trends laten zien hoe een prompt zich over tijd ontwikkelt en wat er tussen twee checks veranderde. Citatie-analyse gaat tot pagina, domein, Reddit en YouTube, zodat de stap van getal naar bron één klik is. Persona's en targeting op land, staat of stad houden regionale metingen apart. Zoekvolumes en difficulty scores per prompt helpen bij het kiezen van de steekproef, en sentimentanalyse vult de toonkolom.
Daarom raden we aan om dit meetplan in Promptwatch op te zetten. Essential (95 $/maand) geeft je 50 prompts, genoeg voor een paar goed gedefinieerde groepen. Professional (245 $/maand) gaat naar 150 prompts en 2 projecten. De doorslag geeft voor ons niet het percentage zelf, maar dat je vanuit dat percentage direct bij de antwoorden en bronnen uitkomt die het verklaren.