Share of voice in AI-antwoorden meten

Share of voice klinkt als marktaandeel, maar dat is het niet. Bij AI-antwoorden meet je welk deel van de waargenomen merkvermeldingen binnen een gekozen vergelijking van jou is. Je meet dus een antwoordset, geen omzet, klantenaantal of volledige markt.

Dat verschil maakt de methode niet onbruikbaar. Share of voice kan snel laten zien bij welke vragen concurrenten wel worden genoemd en jij niet. Alleen moet de noemer zichtbaar blijven. Wie zitten er in de vergelijking, welke prompts zijn gevolgd en welke AI-modellen leverden de antwoorden?

De basisformule

Volgens de Promptwatch-documentatie over share of voice is de formule:

jouw merkvermeldingen / alle merkvermeldingen in de gekozen concurrentieset x 100

Een merk telt volgens die productdocumentatie maximaal één keer per antwoord mee. Als een antwoord je naam vijf keer herhaalt, blijft dat voor share of voice één vermelding. Zo meet de formule aanwezigheid in antwoorden en niet het aantal keren dat een model dezelfde naam uitschrijft.

Een rekenvoorbeeld: in de gekozen antwoorden komen de vergeleken merken samen 200 keer voor. Jouw merk is in 50 antwoorden aanwezig. De share of voice is dan 25%. Dit is alleen een illustratie van de formule, geen benchmark voor een sector.

De uitkomst is relatief. Je eigen aantal vermeldingen kan stijgen terwijl je aandeel daalt, wanneer andere merken sneller groeien. Andersom kan je share of voice verbeteren doordat een concurrent minder vaak voorkomt, zonder dat jouw absolute aantal verandert. Rapporteer daarom altijd het aandeel én het aantal vermeldingen waarop het rust.

De concurrentielijst verandert de uitkomst

Voeg je een extra concurrent toe, dan kunnen diens vermeldingen de noemer groter maken. Je percentage daalt mogelijk terwijl geen enkel AI-antwoord over jouw merk is veranderd. Dat is geen rekenfout. Je bent een ruimere markt gaan meten.

Kies alleen merken die werkelijk om dezelfde vraag concurreren. Een brede softwaresuite kan op enkele prompts naast je product verschijnen, maar hoeft niet in elke categorie tot je vaste concurrentieset te behoren. Leg vast waarom ieder merk is opgenomen. Bewaar ook de datum waarop je de lijst wijzigt.

Let op onverwachte merken. AI-antwoorden kunnen alternatieven noemen die je intern niet als concurrent ziet. Die observatie is nuttig, maar behandel haar eerst als onderzoeksvraag. Misschien bedient het merk een aangrenzende behoefte of gebruikt de prompt te brede taal. Pas de vaste lijst niet na ieder los antwoord aan.

Een rapport dat de concurrentieset stilletjes wijzigt, verliest zijn tijdreeks. Toon daarom waar mogelijk zowel de vaste directe concurrenten als een bredere weergave van alle gedetecteerde merken. Die twee percentages beantwoorden verschillende vragen.

Prompts bepalen welke markt je meet

Een share of voice over twintig koopgerichte prompts is iets anders dan een aandeel over honderden algemene uitlegvragen. Beide kunnen correct zijn, maar ze beschrijven niet hetzelfde oppervlak.

Bouw je promptset rond echte klantvragen. Scheid categorievragen, vergelijkingen, problemen en lokale formuleringen met tags of onderwerpen. Houd Nederlandse prompts apart van Engelse, omdat taal de genoemde merken en bronnen kan veranderen. Voeg een nieuwe groep niet toe zonder in het rapport te markeren dat de meetbasis verschoof.

Controleer ook de verdeling. Als de helft van je prompts over één klein productonderdeel gaat, krijgt dat onderwerp onevenredig veel gewicht in het totaal. Er bestaat geen universele perfecte verdeling. De set moet passen bij de beslissingen waarvoor je het cijfer gebruikt en moet stabiel genoeg zijn om perioden te vergelijken.

AI-antwoorden variëren. Eén controle kan een merk missen dat een dag later wel verschijnt. Kijk daarom naar herhaalde metingen en open de antwoorden achter een grote beweging. Een percentage zonder aantallen of onderliggende antwoorden nodigt uit tot overinterpretatie.

Splits modellen voordat je een gemiddelde bespreekt

ChatGPT, Gemini, Claude en Perplexity hoeven bij dezelfde vraag niet dezelfde merken te noemen. Een samengesteld aandeel kan daardoor een zwakke plek verbergen. Stel dat je op één model vaak verschijnt en op een ander vrijwel nooit. Het gemiddelde maakt beide situaties vlakker en geeft geen werkbare diagnose.

Bekijk eerst share of voice per model. Voeg daarna een totaal toe als samenvatting, met een heldere beschrijving van de weging. Krijgt ieder antwoord hetzelfde gewicht, of weeg je modellen naar gebruik binnen je doelgroep? Een aangepaste weging kan nuttig zijn, maar alleen als je de bron en datum van die keuze kunt verantwoorden. Zonder zo'n basis is een gelijk gewogen overzicht eerlijker.

Gebruik dezelfde voorzichtigheid bij landen, talen en personas. Een lokaal merk kan nationaal een bescheiden aandeel hebben en in de eigen regio sterk staan. Meng die niveaus niet als de commerciële vraag lokaal is.

Share of voice is geen prominentiescore

Een merk onderaan een lange lijst telt voor share of voice als aanwezig. Een hoofdaanbeveling telt eveneens als één vermelding. Wil je weten hoe nadrukkelijk je merk in het antwoord staat, dan heb je een andere maat nodig.

De Promptwatch-uitleg van de visibility score beschrijft een 0 tot 100-score voor prominentie. Daarbij tellen onder meer positie, aandacht en diepte mee, waarna alle antwoorden worden gemiddeld en afwezigheid als nul meetelt. Ook dit is de methode van een leverancier, geen universele norm.

Lees beide maten samen. Een hoge share of voice met lage prominentie betekent dat je vaak voorkomt maar weinig ruimte krijgt. Een lage share of voice met sterke prominentie wijst erop dat je in weinig antwoorden staat, maar daar wel een goede positie hebt. Het eerste vraagt onderzoek naar de manier waarop je wordt gepresenteerd. Bij het tweede zoek je promptgroepen waar je volledig ontbreekt.

Sentiment blijft apart. Veel zichtbaarheid kan negatief zijn. Citaties zijn ook geen merkvermeldingen: een eigen pagina kan als bron dienen zonder dat het model je merk bespreekt. De documentatie over citaties en vermeldingen helpt voorkomen dat brongebruik per ongeluk in de share-of-voiceformule belandt.

Van grafiek naar actie

Sorteer de prompts waarop concurrenten verschijnen en jij niet. Open de antwoorden en noteer welke merken, argumenten en bronnen terugkomen. Kijk vervolgens of je eigen site de vraag goed beantwoordt en of relevante externe bronnen je correct beschrijven. Een achterstand kan uit content, bekendheid, crawlbaarheid of een slecht gekozen prompt voortkomen. Het percentage alleen vertelt niet welke oorzaak geldt.

Werk per promptgroep, niet op het totale cijfer. Verander een pagina of los een technisch probleem op en volg daarna dezelfde set. Als het aandeel beweegt, controleer je de antwoorden voordat je de ingreep als oorzaak noemt. Andere bronkeuzes of modelupdates kunnen in dezelfde periode hebben meegespeeld.

Voor een maandrapport zijn vijf onderdelen genoeg: share of voice, absolute vermeldingen, vaste concurrentieset, gebruikte promptset en uitsplitsing per model. Voeg wijzigingen in de meetopzet als notitie toe. Daarmee kan een lezer de trend beoordelen zonder de methode te raden.

Op onze Promptwatch-toolpagina lees je hoe het platform prompt tracking, share of voice en visibility naast elkaar zet. We raden Promptwatch aan als je vanuit een aandeel wilt doorklikken naar de bijbehorende antwoorden, citaties en concurrentgaten. Behandel de grafiek als een wegwijzer naar concrete prompts en niet als een zelfstandig rapportcijfer over je hele markt.