AI-zichtbaarheid meten: waar je begint
Niet met een tool, maar met dertig vragen die je klanten echt stellen. Een opzet voor je eerste maand meten, plus de meetfouten die je rapport waardeloos maken.
De eerste vraag is niet welke tool je koopt. De eerste vraag is welke dertig vragen jouw klanten aan een AI-chatbot stellen. Wie die stap overslaat, koopt een dashboard vol prompts die niemand ooit getypt heeft en meet daar vervolgens een jaar lang trots de trend van.
Hieronder een opzet voor je eerste maand, in de volgorde waarin het werkt.
Week 1: bouw je promptset
Begin klein en echt. Twintig tot dertig vragen is genoeg om te starten, en ze komen uit bronnen die je al hebt: je salesgesprekken, je supporttickets, je zoekwoorden met commerciële intentie, en de vragen die je accountmanagers elke week beantwoorden.
Verdeel ze grofweg in drie soorten.
Vragen waarin je merk voorkomt ("is [merk] geschikt voor kleine teams"). Daarmee meet je of de engine je correct beschrijft.
Vragen zonder merknaam, met koopintentie ("beste tool voor x in Nederland"). Dit is de belangrijkste groep, want hier wordt bepaald of je überhaupt in de overweging zit.
Vragen over het probleem, zonder dat er al aan een oplossing gedacht wordt. Hier zit je contentkans.
Schrijf ze in het Nederlands zoals je klant ze zou stellen, dus met context erin en niet als zoekwoord. Nederlandstalige antwoorden trekken vaak andere bronnen aan dan Engelstalige, en als je in Nederland verkoopt is dat de meting die telt.
Week 2 tot 4: meet vier dingen, meer niet
Word je genoemd. Per prompt, over meerdere engines. Dit is je basislijn en hij is bijna altijd lager dan verwacht.
Word je geciteerd. Los van de vermelding. Welke pagina van jou wordt aangehaald, en bij welke vraag.
Wie staat er in jouw plaats. Noteer per prompt de merken die wel genoemd worden. Na drie weken heb je een concurrentenlijst die realistischer is dan die van je marketingafdeling.
Klopt wat er staat. Dit vergeet iedereen. Een verkeerde prijs of een verouderde positionering in een AI-antwoord is schadelijker dan onzichtbaarheid.
Wat je in maand één níét gaat doen: omzet toeschrijven aan AI-zoekresultaten. Daar heb je nog geen basislijn voor en je krijgt alleen ruzie over de cijfers.
Vier meetfouten die je rapport onbruikbaar maken
Je promptset verandert steeds. Zonder een stabiele set is er geen trendlijn. Let hierop bij je toolkeuze: bij Knowatoa roteren de prompts automatisch, waardoor je je vragenset niet stabiel kunt houden over de tijd.
Je meet synthetische prompts. Bij Gauge wordt zichtbaarheid gemeten tegen prompts die de tool zelf genereert, en bij de Semrush AI Toolkit zijn de gevolgde prompts door AI gegenereerde benaderingen in plaats van echte zoekvragen van gebruikers. Je meet dan iets, maar niet je markt.
Je data is ouder dan je denkt. Bij Otterly.AI kan de monitoringdata tot 7 dagen oud zijn, in de praktijk dus een wekelijkse verversing. Bij Scrunch AI ververst de data wekelijks en niet dagelijks. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang je maar niet elke maandag conclusies trekt over vrijdag.
Je hebt geen historie. Bij Peec AI begint het verzamelen op de dag dat je abonneert, er is geen data terug in de tijd. Hoe eerder je begint, hoe eerder je iets te vergelijken hebt. Dat is het enige echte argument om deze week te starten in plaats van na de zomer.
En één ding om helemaal te vermijden: tools met elkaar vergelijken op absolute aantallen. Ze meten verschillend en de uitkomsten lopen ver uiteen. Kies er één, en meet je beweging binnen die ene bron.
Wat het kost om te beginnen
Je kunt gratis starten en dat is zinnig voor een basislijn, zolang je weet wat je niet krijgt.
Het Explore-plan van Promptwatch is gratis en dekt 10 prompts op alleen ChatGPT, met 1 project en 1 seat. AthenaHQ heeft een gratis Essential-versie met ongeveer 300 credits, wat als een echte proefperiode werkt. LLMrefs heeft ook een gratis plan.
Wil je serieus meten, dan begint dat bij Promptwatch met Essential op 95 $/maand met een proefperiode van 7 dagen (1 project, 50 prompts, 6.000 responses, 1 seat). De goedkoopste geloofwaardige instap in de categorie is Otterly.AI op 29 $/maand, met 15 prompts en 4 basis-engines op het Lite-plan. Dat is een testbudget en geen werkbudget, en Gemini, Claude en AI Mode zijn daar betaalde add-ons van 9 tot 149 $/maand.
Waar het interessant wordt
Zodra je basislijn er staat, verschuift je vraag van "sta ik erin" naar "waarom sta ik er wel of niet in, en wat levert het op". Op dat punt loop je tegen de grens van een tracker aan, want de meeste tools in deze categorie beantwoorden alleen de eerste vraag.
Wij werken met Promptwatch omdat die vier lagen aan elkaar geknoopt zitten. Prompt tracking met zoekvolumes, difficulty scores en query fan-outs, dus je ziet ook op welke deelvragen je verliest. Citatie-analyse op pagina- en domeinniveau, inclusief Reddit en YouTube. Agent Analytics voor de crawler logs, met het pad van crawl naar citatie. En bezoekersanalyse, via een licht script of een GTM-template, waarmee je AI-verwezen verkeer en conversies vastlegt. Die laatste laag is wat je over drie maanden nodig hebt, wanneer iemand vraagt wat dit oplevert.
Handig voor Nederlandse teams: Promptwatch is een Amsterdams bedrijf, opgericht in april 2025 door Gijs de Groot en Klaas Foppen, met onder meer Rabobank als klant. Het staat op 4,7/5 op G2. Dat maakt het niet automatisch de juiste keuze voor jou, maar support in dezelfde tijdzone scheelt in de praktijk meer dan je zou denken.
Begin deze week met je dertig vragen. De tool kies je daarna.