Welke bronnen ChatGPT citeert bij zorgvragen
In het zorgrapport van Promptwatch (9 september tot 8 oktober 2026) gaat NIH voorop met 5,46%. Wat dat zegt over de bronnen achter zorgantwoorden en hoe je ze zelf volgt.
Als iemand ChatGPT vraagt of een behandeling vergoed wordt, of wat de bijwerkingen van een middel zijn, waar komt het antwoord dan vandaan? Voor Engelstalige zorgvragen heeft Promptwatch daar een concreet antwoord op gepubliceerd. Het gaat vooral om overheidsinstellingen en onderzoeksdatabases. Ziekenhuizen, reviewsites en zorgmerken komen veel minder vaak voor.
Vooraf: dit stuk gaat over bronnen, niet over gezondheid. We geven geen medisch advies en zeggen niets over welke behandeling of informatie juist is. De vraag is welke sites ChatGPT aanhaalt, en wat een zorgaanbieder of zorgmerk met dat beeld kan doen.
Wat het rapport meet
Het zorgrapport van Promptwatch beslaat 9 september tot en met 8 oktober 2026, een periode van dertig dagen. Het gaat om organische ChatGPT-prompts over zorg, en elk cijfer is het aandeel van een domein in alle citaties bij die prompts. De grafiek toont de twintig meest geciteerde domeinen, die samen 15,54% van alle zorgcitaties krijgen. Ruim vier vijfde gaat dus naar sites buiten de grafiek.
Dat laatste is goed om te onthouden bij alles wat volgt. Ook de grootste bron haalt maar een paar procent. Het beeld is gespreid, en een kleine organisatie met goede inhoud concurreert met heel veel andere kleine bronnen, niet alleen met NIH.
Overheid en onderzoek voorop
NIH staat met 5,46% op één, verdeeld over zes nih.gov-subdomeinen. Het grootste deel komt van PubMed Central (2,38%) en PubMed (2,33%). Volgens het zorgrapport over 9 september tot en met 8 oktober 2026 krijgt NIH daarmee meer citaties dan de FDA, de NHS, CMS en SAMHSA samen. De FDA staat op twee met 1,76%, inclusief accessdata.fda.gov, en de NHS op drie met 1,1%.
Promptwatch-grafiek "Most Cited Sites in ChatGPT for Healthcare-Related Prompts" (9 september tot en met 8 oktober 2026), vastgelegd op 14 november 2026.
In de grafiek zie je hoe ver nih.gov voor ligt. Daaronder staan vooral overheidsdomeinen: fda.gov, nhs.uk, cms.gov, samhsa.gov, cdc.gov, medlineplus.gov, gov.uk, healthcare.gov, medicare.gov en nice.org.uk. Ook cqc.org.uk, de Britse toezichthouder, staat erin. De waarden van de meeste van die domeinen staan niet in de tekst van het rapport, dus die noemen we niet.
Per brontype bekeken
Het rapport deelt de citaties ook in naar soort bron. Overheid en publieke gezondheid samen komen op 7,06%; het rapport noemt daarbij FDA, CDC, NHS en NICE. NIH en zijn onderzoeksdatabases volgen met 5,46%. Medische verenigingen halen 1,39%, ziekenhuizen en klinieken 0,89%, reviews en verwijssites 0,46%, en Boots, de enige apotheek in de grafiek, 0,28%. Bij de reviewsites gaat het om Doctify en WebMD, met elk 0,23%. Alle percentages zijn aandelen van alle zorgcitaties, niet alleen van de twintig getoonde domeinen, aldus het zorgrapport over 9 september tot en met 8 oktober 2026.
Het rapport vat het samen: overheid en publieke gezondheid krijgen bijna de helft van de getoonde citaties. Samen met NIH is het overgrote deel van wat in de grafiek staat publiek geld en publiek onderzoek.
Waar verenigingen en ziekenhuizen staan
Interessant is wie er níet bovenaan staat. De American Society of Plastic Surgeons is met 0,64% de grootste niet-overheidsbron, gevolgd door de American Academy of Dermatology met 0,54%. Samen (1,18%) halen die twee verenigingen meer dan Mayo Clinic (0,49%) en Cleveland Clinic (0,4%) samen. Die twee zijn volgens het zorgrapport de enige ziekenhuizen in de grafiek.
Onze lezing, en meer is het niet: bij zorgvragen lijkt ChatGPT eerder te kiezen voor een bron die namens een vakgebied spreekt dan voor één aanbieder, hoe bekend ook. Het rapport zegt niets over waarom. Het kan ook met het soort vragen in de steekproef te maken hebben.
Wat dit wel en niet zegt over Nederland
Het rapport noemt geen land of taal. In de grafiek staan Amerikaanse en Britse domeinen, en geen enkel Nederlands of Belgisch domein. Dat betekent niet dat Nederlandse zorgsites nooit geciteerd worden. Het betekent dat we over Nederlandstalige zorgvragen uit deze data niets weten. Welke rol Nederlandse publieksvoorlichting, beroepsverenigingen of zorgverzekeraars spelen in ChatGPT-antwoorden, kan alleen een eigen meting met Nederlandse prompts laten zien.
Wat je er wel uit kunt meenemen is het patroon. In deze steekproef wegen publieke en wetenschappelijke bronnen zwaar, en heeft één zorgaanbieder weinig aandeel. Als dat patroon in het Nederlands vergelijkbaar is, heeft het gevolgen voor hoe je je eigen pagina's opbouwt. Of het vergelijkbaar is, moet je eerst vaststellen.
Wat zorgmerken met dit beeld kunnen doen
Het rapport geeft zelf een paar richtingen. Onderbouw gezondheidsclaims met wetenschappelijk onderzoek en link naar PubMed of PubMed Central. Zorg dat je pagina's aansluiten bij de richtlijnen van publieke instanties en link ernaar. Houd profielen op verwijs- en reviewsites volledig, en werk samen met de beroepsverenigingen in je vakgebied.
Vertaald naar een Nederlandse situatie, en dat is ons advies, geen uitkomst uit de data: verwijs op je pagina's naar de richtlijnen en publieksinformatie die in jouw vakgebied gezaghebbend zijn, en zorg dat wat je zelf schrijft daar niet mee in strijd is. Zet bij medische inhoud een datum en de naam van de inhoudelijk verantwoordelijke. Een pagina die een AI-model aanhaalt, wordt ook door patiënten gelezen; de lat ligt daar terecht hoog.
Een voorbeeld. Een fysiotherapiepraktijk die we Acme Fysio noemen, schrijft over herstel na een knieoperatie. Een pagina met concrete stappen, een verwijzing naar de relevante richtlijn en een duidelijke grens ("bij deze klachten neem je contact op met je arts") is bruikbaarder als bron dan een pagina die vooral de praktijk aanprijst. Of ChatGPT die pagina ook aanhaalt, weet je pas na meten.
Welke zorgvragen je volgt
De keuze van je vragen bepaalt wat je straks ziet. Een vraag over een aandoening levert andere bronnen op dan een vraag over vergoeding, en die weer andere dan "welke kliniek in Utrecht doet dit". In het rapport worden al die soorten vragen samen gemeten. Voor je eigen meting is het juist nuttig ze uit elkaar te houden.
Schrijf de vragen zoals een patiënt ze stelt, niet zoals een zorgverlener ze zou formuleren. "Hoe lang duurt herstel na een heupoperatie" in plaats van "postoperatieve revalidatie heupartroplastiek". Neem ook vragen op die over je organisatie gaan, zoals wachttijden of de vraag of je een bepaalde behandeling aanbiedt. Gebruik geen echte patiëntgegevens of letterlijke vragen uit je eigen contactformulier; een algemene formulering volstaat.
Verwacht verder niet dat je dezelfde verhoudingen terugziet als in het rapport. Een gespecialiseerde kliniek met tien vragen over één behandeling meet een veel smallere hoek dan een rapport over alle zorgprompts. Juist daardoor is je eigen meting bruikbaarder voor beslissingen over je eigen pagina's.
Zo volg je je eigen zorgprompts
Begin met de vragen die patiënten, mantelzorgers of verwijzers echt stellen, in het Nederlands. In Promptwatch zet je die in een monitor voor ChatGPT, met Nederlands als taal en Nederland als land. Groepeer ze in topics, bijvoorbeeld behandeling, vergoeding en locatie, zodat je per onderwerp ziet welke bronnen terugkomen. Met persona's stel je dezelfde vraag vanuit verschillende rollen, en met persona stacking combineer je kenmerken, zoals een oudere patiënt die ook mantelzorger is.
De pagina over prompt tracking van Promptwatch, vastgelegd op 8 november 2026. Het dashboard in de afbeelding is een illustratie met voorbeeldgegevens.
De citatie-analyse laat daarna per prompt zien welke domeinen en URL's geciteerd worden. Staan daar publieke instanties, beroepsverenigingen of juist concurrenten? Met Citation Trends volg je dat over tijd, ingedeeld naar brontype.
Voor zorg is nog een tweede vraag belangrijk: klopt wat ChatGPT over je zegt? Brand Narrative, in elk abonnement, haalt de afzonderlijke beweringen over je organisatie uit de antwoorden en groepeert ze per thema. Fact Check, vanaf Business (579 $/maand), toetst die beweringen aan je eigen website en aan de vijftig meest geciteerde externe pagina's voor die bewering, en geeft één oordeel met het onderliggende bewijs. Klopt een pagina op je eigen site niet, dan kun je die vanuit Fact Check laten herschrijven.
Meer over tools die zorgaanbieders hierbij helpen, vind je in onze ranglijst voor zorgaanbieders.
De volgende stap
Zorg is een terrein waar je eerst wilt zien wat een tool doet voordat je er je naam aan verbindt. Plan een demo en laat een handvol van je eigen zorgvragen doorlopen, inclusief de bronnen die ChatGPT er nu bij aanhaalt.