AI rank tracking: zo doe je het, stap voor stap
Een werkwijze in acht stappen om je positie in ChatGPT, Gemini en Google AI Overviews te meten, te verklaren en te verbeteren, met Nederlandse prompts en aparte metingen per land.
Bij klassieke rank tracking voer je zoekwoorden in en krijg je posities terug. Bij AI rank tracking werkt dat niet zo simpel. Er is geen vaste lijst van tien blauwe links, het antwoord verschilt per engine, per land en soms per dag, en een "positie" kan van alles betekenen. Wie zonder plan begint, zit na een maand naar een grafiek te kijken zonder te weten wat hij ermee moet.
Dit stappenplan gaat uit van een Nederlands of Belgisch bedrijf dat wil weten hoe het ervoor staat in ChatGPT, Gemini, Perplexity, Copilot en de AI-antwoorden van Google, en dat daar ook iets aan wil doen. Bij elke stap noemen we de functie in Promptwatch waarmee wij die stap uitvoeren. Heb je nog geen tool gekozen, kijk dan eerst naar onze ranglijst of de vergelijking per functie. Waarom een SEO-suite met een AI-module iets anders meet dan een GEO-platform, lees je in dit overzicht. Ben je helemaal nieuw in het onderwerp, dan is AI-zichtbaarheid meten: eerste stappen een rustiger begin.
Stap 1: spreek af wat "ranking" voor jou betekent
Voordat je één prompt invoert, kies je de getallen waarop je stuurt. Anders kiest het dashboard ze voor je. In Promptwatch zijn er vier die samen het beeld geven.
De Visibility Score (0 tot 100) meet hoe prominent je merk in de antwoorden op je prompts staat. Elk antwoord krijgt een score op plaatsing, aandeel van de aandacht en diepgang. Antwoorden waarin je niet voorkomt tellen als nul. Share of voice is jouw deel van alle merkvermeldingen. Position is je gemiddelde plek in de volgorde van genoemde merken, en lager is beter. Sentiment meet hoe positief een engine over je schrijft, gescoord tot 100 met ongeveer 50 als neutraal.
Het nut zit in de combinatie. Een lage share of voice wijst op een dekkingsprobleem: je komt in te weinig antwoorden voor. Een late positie is een prominentieprobleem. Vermeldingen zonder citaties van je eigen site wijzen op een probleem met je content of de vindbaarheid voor crawlers. Zwak sentiment is een reputatievraagstuk. Elk van die vier vraagt een andere aanpak, dus schrijf op welke je nu het belangrijkst vindt.
Stap 2: bouw een promptset in het Nederlands
Begin bij je klant, niet bij je zoekwoordenlijst. Welke vragen stelt iemand aan ChatGPT voordat hij bij jou koopt? Denk aan vergelijkingen ("welke boekhoudsoftware is beter voor een bv"), vragen met een regio, vragen over prijs en vragen over betrouwbaarheid. Schrijf ze zoals mensen typen, in gewone zinnen. Een uitgebreide werkwijze staat in een promptlijst opbouwen.
In Promptwatch helpt Prompt Explorer je op weg. Het stelt prompts voor op basis van je Search Console-data, de zoekwoorden waarop je al rankt, People Also Ask, of een willekeurige pagina van je site. Sinds november kies je daar ook de taal los van het land. Prompt Volumes geeft per prompt een maandelijks volume en een moeilijkheidsscore, zodat je de vragen schrapt waar niemand naar zoekt. Geef elke prompt een type (organisch, merkspecifiek of concurrentievergelijking) en een onderwerp. Later filter je daarop.
Hoeveel prompts? Voor één merk in één land is twintig tot vijftig een goed begin. Essential heeft ruimte voor 50, Professional voor 150.
Stap 3: kies land, taal en engines
Een monitor in Promptwatch heeft een vaste taal en locatie. Nederland en Vlaanderen zijn dus twee monitors, en een Franstalige meting in België een derde. Je hoeft de prompts niet twee keer te maken: met Copy Prompts zet je ze over naar een monitor in een ander land, zolang de taal hetzelfde is. Werk je lokaal, dan kun je op Business ook per provincie of stad meten, of een monitor op exacte coördinaten zetten met een straal van 20 meter tot 5 kilometer.
Kies daarna de engines. ChatGPT, Google AI Overviews, Google AI Mode, Gemini, Perplexity en Copilot volgt Promptwatch in de echte interface, zoals een gebruiker ze ziet. Claude, DeepSeek, Mistral en Grok lopen via de API. Die laten zien wat het model uit zijn trainingsdata weet, en dat is een ander soort meting. Elk betaald plan kan alle ondersteunde engines volgen. Begin met de engines die jouw klanten gebruiken. Voor de meeste Nederlandse bedrijven zijn dat in elk geval ChatGPT en de twee Google-oppervlakken.
Stap 4: leg een nulmeting vast en wacht
Prompts draaien in Promptwatch dagelijks. Laat ze minstens twee weken lopen voordat je conclusies trekt. AI-antwoorden schommelen, en één dag zegt weinig. Wat je zoekt is de lijn.
Leg na die twee weken je beginwaarden vast: Visibility Score, share of voice en position per onderwerp en per engine. De heatmap helpt om in één oogopslag te zien waar je sterk en zwak staat, met merken, engines, onderwerpen of landen op de assen. Met de periodevergelijking zet je later twee even lange periodes naast elkaar. Meet je rond een lancering, dan kun je op Business tijdelijk elke 12, 6 of 1 uur draaien.
Stap 5: lees welke bronnen de engines gebruiken
Nu wordt het interessant. Bij elke prompt waar je zwak scoort, kijk je welke pagina's wel geciteerd worden. De citatie-analyse van Promptwatch toont per antwoord de domeinen en URL's, plus aparte overzichten voor Reddit, YouTube, LinkedIn en Instagram. Met Page Tracker volg je een specifieke pagina, die van jezelf of die van een concurrent die je steeds voorbij ziet komen.
Bekijk ook de query fan-outs: de deelvragen die een engine achter je prompt stelt voordat hij antwoordt. Die vertellen je welke onderwerpen je moet afdekken. Volgens het onderzoek van Promptwatch naar ChatGPT-fanouts steeg op 8 augustus 2026 het aandeel fanouts met een site:-operator in één dag van 0,37% naar 16,8%. ChatGPT zoekt dus vaker direct op specifieke domeinen. Dun opgezette categoriepagina's of pagina's die niet geïndexeerd zijn, kosten je dan antwoorden.
Stap 6: controleer of de AI-crawlers je pagina's ophalen
Wordt je pagina niet geciteerd, dan kan dat twee oorzaken hebben. De inhoud overtuigt niet, of de crawler komt er niet bij. Zonder logdata kun je die twee niet uit elkaar houden.
Agent Analytics in Promptwatch (vanaf Professional) toont welke AI-crawlers je site bezoeken, zoals GPTBot, OAI-SearchBot, ChatGPT-User, ClaudeBot en PerplexityBot. Elk verzoek wordt gecontroleerd tegen de IP-ranges die de operators publiceren, zodat nagemaakte user agents eruit vallen. Per pagina zie je een citatieratio: hoe vaak een opgehaalde pagina daarna ook geciteerd wordt. Veel crawls en weinig citaties betekent werk aan de inhoud. Geen crawls betekent werk aan toegang, bijvoorbeeld in je robots.txt of je CDN. Koppelen gaat via Cloudflare, Vercel, Netlify, CloudFront, Fastly, Akamai of de WordPress-plugin. Ons stappenplan voor crawler logs loopt de opties langs.
Stap 7: koppel posities aan bezoekers en conversies
Een hogere positie is pas iets waard als er mensen op je site komen die iets doen. Bezoekersanalyse zit in elk Promptwatch-plan en telt bezoeken en conversies uit ChatGPT, Perplexity, Gemini, Claude, Copilot en andere engines. Je installeert het met een klein script, de GTM-template of de WordPress-plugin.
Let op ChatGPT. Sinds 8 oktober 2026 stuurt ChatGPT geen referrer meer mee, waardoor dat verkeer in veel analytics als direct binnenkomt. ChatGPT voegt wel utm_source=chatgpt.com toe, en met de schakelaar "Include ChatGPT UTM referrers" telt Promptwatch die bezoeken weer als ChatGPT. Meer daarover lees je in waarom ChatGPT-verkeer als direct telt.
Hoe dat er in de praktijk uit kan zien, laat de case study van TreeHouse (Pararius, Huurwoningen.nl) zien. Volgens Promptwatch werd AI-zoeken daar ongeveer 25% van de organische conversies, 99% daarvan uit ChatGPT, nadat het team de crawlertoegang had hersteld, eigen huurdata publiceerde en de wekelijkse rapportage automatiseerde. Dat is hun resultaat, geen belofte voor het jouwe. Het laat wel zien waarom stap 6 en stap 7 bij elkaar horen.
Stap 8: verbeter, publiceer en meet opnieuw
Met de bevindingen uit stap 5 tot en met 7 weet je wat je moet doen. De Action Board van Promptwatch zet ze op een rij als geprioriteerde taken: contentgaten, sentiment, Reddit, offsite mentions en sitegezondheid. Een Discovery-agent zoekt wekelijks naar nieuwe acties met onderbouwing.
Voor bestaande pagina's stelt Content Refresh wijzigingen voor in diff-vorm. Voor nieuwe pagina's schrijf je vanaf Professional AEO-artikelen over een prompt, een fanout of een geciteerde pagina, in de taal van de prompt. Op Business plant, schrijft en publiceert de Content Agent op schema naar WordPress, Webflow of Framer, met een review-inbox als je eerst wilt meelezen.
Daarna begint de cirkel opnieuw. Promptwatch volgt een gepubliceerde pagina door crawls, citaties en verkeer. Blijft hij achter, dan komt hij terug als nieuwe taak op de Action Board.
Rapporteren zonder extra werk
Een meting die niemand ziet, verandert niets. Plan een PDF-rapport van je dashboard in dat elke week of maand naar je team gaat, of laat een geplande chat elke maandag een samenvatting in Slack zetten. Vanaf Professional koppel je de data aan Looker Studio, naast je andere marketingcijfers. Search Insights legt je Google Search Console- en Bing-data naast de AI-crawls en citaties per pagina, zodat klassieke en AI-zoekdata in één beeld staan.
Je eerste week
Wil je dit niet alleen lezen maar doen, start dan de proef van 7 dagen op Promptwatch. Maak één monitor in het Nederlands voor Nederland, voer twintig koopvragen in en kies ChatGPT, AI Overviews en AI Mode. Na een week heb je de eerste lijn en zie je welke concurrenten en bronnen steeds terugkomen. Essential (€85 per maand, 95 $) is genoeg om de eerste stappen en de bezoekersanalyse op te zetten. Crawler logs en AEO-artikelen beginnen bij Professional (€205 per maand, 245 $), en daar staat dan ook de hele cirkel uit dit stappenplan in één account.