Wat is GEO (generative engine optimization)?

GEO betekent Generative Engine Optimization: je wilt dat systemen die een antwoord genereren op jou leunen, niet alleen dat je blauw in Google staat. ChatGPT, Perplexity, Gemini, Claude, Google AI Overviews. Het woord is overal. De praktijk is drie lagen, en maar één daarvan zit al in Search Console.

Wie "we doen nu GEO" op een slide zet zonder vaste prompts, doet SEO met een nieuwe titel. Dat merkt een opdrachtgever rond de tweede sprint, wanneer de slide nog steeds geen getal heeft en de prompts nog steeds niet vastliggen. GEO zonder gemeten prompts is een hernoemde SEO-afdeling.

Drie lagen, zonder mist

Google eerst. De AI-features en de optimalisatiegids zeggen het saaie deel: nuttige pagina's, crawlbaar, structured data die de pagina echt beschrijft. Search Console heeft sinds juni 2026 generatieve prestatierapporten. Dat is Overviews. Dat is geen ChatGPT. Het verschil is niet klein. Overviews is een Google-surface met Google-impressies. ChatGPT is een aparte UI met een eigen model en een eigen publiek, en Google slaat jouw prompts daar niet op.

Daarna de assistants. ChatGPT (820 mln+ wekelijks actief), Gemini (650 mln+ per maand), Perplexity (22 mln+ per maand). Ze noemen, parafraseren, soms linken. Ze sturen je geen impressiebestand. Je moet de prompts vastzetten en de antwoorden bewaren. "Vastzetten" is hier het werkwoord dat de meeste teams overslaan. Een prompt die niet vastligt, is een meting die volgende week iets anders meet, en dan is de trend onleesbaar.

Dan de crawl. Een citatie veronderstelt vaak dat een bot de pagina las (ChatGPTBot, OAI-SearchBot, ClaudeBot, PerplexityBot). OpenAI documenteert die bots. Zonder logs optimaliseer je op gevoel. Op gevoel optimaliseren is de duurste manier om GEO te doen, omdat je dan pagina's herschrijft zonder te weten of de bot er ooit is geweest.

Wat GEO niet is

Het is geen "veertig AI-artikelen per week." Google zegt al jaren: nuttig, geen volume om het volume. Het is ook geen on-page score in Surfer of Clearscope die je voor een ChatGPT-citatie aanziet. Een 90 in een editor is geen vermelding in Perplexity. De editor meet leesbaarheid en keyword-dichtheid. De assistant meet of jouw pagina het antwoord is dat een gebruiker wil lezen. Dat zijn verschillende metingen, en een hoge editorscore garandeert geen van beide.

SEO-suites (SISTRIX, Semrush AI Toolkit, Ahrefs Brand Radar) blijven de Google-laag. Hun AI-module is een extra. Handig. Onvolledig. We verzinnen hier geen extra prijzen dan wat in onze catalogus staat. De suites zijn gebouwd op de Google-index, en hun AI-module leunt op diezelfde index. Dat is een Google-surface-meting, geen assistant-meting.

Hoe je het wél doet

Zet prompts vast. Niet vierhonderd. Twintig koopvragen, in het Nederlands, met varianten (je/u, stad, persona). Query fan-outs laten zien hoe het model de vraag splijt. Twintig prompts die je elke week leest is meer waard dan vierhonderd die niemand openklapt, omdat het werk niet in het aantal zit maar in het lezen van de beweging.

Meet vermelding versus citatie. Genoemd worden zonder link is een andere KPI dan de bron zijn. Een vermelding bouwt naamsbekendheid. Een citatie stuurt een klik. Die twee op één hoop gooien is hoe je een programma rapporteert dat niet beweegt.

Kijk wie er wél wordt geciteerd. Reddit, YouTube, een concurrent, Wikipedia. De bron die de assistant kiest is de bron die je moet begrijpen voordat je een pagina schrijft. Als Reddit wint, is jouw bedrijfsblog niet de plek die de assistant leest, en dan is de pagina die je schrijft niet de pagina die je zou moeten schrijven.

Check de crawl. Als ChatGPTBot de pagina niet heeft gehad, helpt een nieuwe H2 niks. Een nieuwe H2 op een ongecrawlde pagina is kosmetiek. De crawl is de voorwaarde, en zonder log zie je de voorwaarde niet.

Publiceer waar het gat zit. Een content gap zonder publicatie is een slide. De gap-analyse is het makkelijke deel. De publicatie is het deel dat weken duurt en dat de meeste teams overslaan, en dat is precies waarom de gap blijft bestaan.

Promptwatch brengt die stappen in één workspace samen, maar de modules zijn niet op elk plan gelijk. Explore is gratis met 10 prompts op alleen ChatGPT. Essential kost 95 $/maand en geeft je prompt tracking op meerdere modellen, citatie-analyse, bezoekersanalyse en Content Agents, met targeting op land. Essential heeft volgens de planlijst geen crawlerlogbudget. Professional kost 245 $/maand en voegt als eerste merkplan 25 mln crawlerlogs, targeting op staat en stad, Data Studio, shopping-inzichten en maatwerkrapporten toe. De self-service bureauplannen hebben die functies ook en beginnen bij Kick-off op 199 $/maand met onbeperkte projecten en prompts. Product: promptwatch.com.

G2: 4,7/5. Meer dan 1.840 merken. Er is geen Promptwatch voor 29 $/maand. Otterly begint wél op dat bedrag, dat is een andere tool. De 29 $ die je ergens ziet is niet deze tool, en het is de moeite waard om dat te scheiden voordat je een begroting opbouwt.

GEO en lokaal in Nederland

"Beste accountant in Utrecht" gaat ook de assistants in. Een tracker die alleen Amerikaans-Engels draait, mist de markt. Promptwatch volgt op Essential het land. Targeting op staat en stad begint bij Professional en zit ook in de self-service bureauplannen. Persona's vormen een aparte laag. Klassiek lokaal blijft Google Business Profile. Lokale AI-zichtbaarheid meet je op de prompt, niet op een pin op een kaart.

Voor alleen Google: Search Console en de officiële gids. Voor ChatGPT, Claude, Perplexity bewaart GSC jouw prompts niet. Dat is het hele punt van GEO als los woord. Zodra je de assistant-laag meet, ben je buiten Search Console, en dat is de laag waar de koopvragen inmiddels leven.

Surfer of Clearscope zijn editors. Een 90 daar is geen vermelding. Semrush AI Toolkit en Ahrefs Brand Radar blijven add-ons op Google-suites. Otterly 29 $ is een thermometer. Profound Starter 99 $ jaar is ChatGPT. Essential 95 $/maand brengt dagelijkse prompt tracking op alle LLM's, optimalisatie en publicatie samen, maar nog zonder crawlerlogs. Voor targeting op staat of stad en 25 mln logs heb je Professional van 245 $/maand nodig.

G2 4,7/5, 1.840+ merken. Geen 29 $ Promptwatch. Product: promptwatch.com.